Ngày 25/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 184/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 59/2019/NĐ-CP ngày 01/7/2019 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng, chống tham nhũng đã được sửa đổi, bổ sung một số điều tại Nghị định số 134/2021/NĐ-CP ngày 30/12/2021 của Chính phủ.

 Nghị định số 184/2026/NĐ-CP bổ sung quy định về nguyên tắc, hình thức thực hiện trách nhiệm giải trình. Theo đó, việc giải trình phải bảo đảm chính xác, đầy đủ, kịp thời, khách quan, công khai, minh bạch; gắn với chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân. Việc giải trình được thực hiện trực tiếp tại cuộc họp, buổi làm việc hoặc bằng văn bản, gồm văn bản giấy và văn bản trên môi trường điện tử.

Nghị định bổ sung 07 hành vi vi phạm về trách nhiệm giải trình, trong đó có các hành vi: Không thực hiện giải trình khi có yêu cầu hợp pháp; cố ý giải trình không đầy đủ, không trung thực; cố ý kéo dài thời gian giải trình; cung cấp thông tin sai lệch, che giấu thông tin hoặc cản trở việc thực hiện yêu cầu giải trình; không báo cáo người đứng đầu về yêu cầu, nội dung, kết quả giải trình; cung cấp thông tin không được phép công khai; không lưu trữ, quản lý hồ sơ giải trình theo quy định. Nghị định cũng nhấn mạnh trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị khi để xảy ra hành vi vi phạm về trách nhiệm giải trình trong cơ quan, tổ chức, đơn vị mình.

Đáng chú ý, Nghị định bổ sung một chương mới (Chương Va) gồm 5 điều (39a, 39b, 39c, 39d, 39đ) để phân định rõ thẩm quyền của các cơ quan thanh tra trong việc xử lý các vụ việc có dấu hiệu tham nhũng. Cụ thể:

Thanh tra Chính phủ có thẩm quyền xử lý các vụ việc có dấu hiệu tham nhũng đối với người giữ chức vụ từ Thứ trưởng trở lên; người công tác tại bộ, cơ quan ngang bộ, doanh nghiệp do bộ, cơ quan ngang bộ quản lý; người giữ chức vụ từ Giám đốc sở và tương đương…

Thanh tra Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước có thẩm quyền đối với người công tác tại cơ quan, đơn vị thuộc phạm vi quản lý của mình.

Thanh tra tỉnh có thẩm quyền đối với người công tác tại cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhà nước thuộc phạm vi quản lý của địa phương.

Bên cạnh đó, Điều 39đ của Chương này cũng quy định rõ trách nhiệm khi thanh tra, các cơ quan phải làm rõ hành vi tham nhũng, thiệt hại kinh tế, vai trò của người đứng đầu và kiến nghị hình thức xử lý cũng như các biện pháp xử lý tài sản tham nhũng.

Nghị định quy định, trong quá trình thanh tra, các cơ quan thanh tra phải làm rõ hành vi tham nhũng, thiệt hại kinh tế, vai trò của người đứng đầu; kiến nghị hình thức xử lý và biện pháp xử lý tài sản tham nhũng. 

Nghị định số 184/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026.