Ngày 26/8/2026, tại Hải Phòng, Trường Cán bộ Thanh tra phối hợp với Thanh tra thành phố Hải Phòng tổ chức Tọa đàm khảo sát thuộc nhiệm vụ “Nghiên cứu, tổng kết thực tiễn về kiểm tra, rà soát, xử lý, giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài, vượt cấp lên Trung ương”.

Phó Hiệu trưởng Trường Cán bộ thanh tra Nguyễn Huy Hoàng và Phó Chánh Thanh tra thành phố Hải Phòng Vũ Duy Ninh đồng chủ trì tọa đàm

Tham dự Tọa đàm có đại diện Trường Cán bộ Thanh tra, Thanh tra thành phố Hải Phòng và các cơ quan, đơn vị có liên quan. Tại Tọa đàm, các đại biểu tập trung trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, nhận diện những khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả kiểm tra, rà soát, xử lý, giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài, vượt cấp.

Theo trao đổi tại Tọa đàm, trong giai đoạn 2021 - 2026, tình hình khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài, vượt cấp trên địa bàn Hải Phòng chủ yếu phát sinh tại những địa bàn có tốc độ công nghiệp hóa, đô thị hóa nhanh, triển khai nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn.

Trong đó, trên 80% vụ việc phức tạp, kéo dài liên quan trực tiếp đến lĩnh vực đất đai, tập trung vào các vấn đề về nguồn gốc đất, giá bồi thường, giải phóng mặt bằng và bố trí tái định cư.

Thanh tra thành phố Hải Phòng đã phối hợp với các Tổ công tác của Trung ương rà soát, đưa vào danh sách quản lý đặc biệt 127 vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài, qua đó góp phần theo dõi, phân loại và tập trung xử lý từng vụ việc theo quy định.

Tuy nhiên, thành phố đang đồng thời triển khai nhiều dự án lớn, trọng điểm; cùng với việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, khối lượng công việc rà soát, xử lý đơn thư đặt ra yêu cầu cao hơn đối với Thanh tra thành phố và chính quyền cơ sở. Đội ngũ tham mưu công tác tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo tại một số xã, phường còn thiếu kinh nghiệm, kỹ năng, trong một số trường hợp còn lúng túng trước các vụ việc phức tạp.

Do đó, mặc dù nhiều vụ việc đã được giải quyết, “hạ nhiệt”, nhưng nguy cơ phát sinh khiếu kiện đông người, phức tạp vẫn còn, đòi hỏi phải chủ động nắm tình hình, theo dõi sát diễn biến ngay từ cơ sở.

Từ thực tiễn giải quyết các vụ việc trên địa bàn, đại diện Thanh tra thành phố cho rằng, bên cạnh việc bảo đảm đúng quy định pháp luật, công tác tiếp công dân, đối thoại và giải quyết khiếu nại, tố cáo cần chú trọng phương pháp ứng xử phù hợp với từng trường hợp.

Đối với các vụ việc liên quan đến giải phóng mặt bằng, thu hồi đất, bồi thường, tái định cư, cán bộ tham mưu cần nắm chắc nội dung khiếu kiện, hồ sơ, nguồn gốc phát sinh vụ việc và tâm lý của công dân; đồng thời linh hoạt, mềm dẻo trong giao tiếp, không tranh luận, đối đầu và không hứa hẹn những nội dung vượt thẩm quyền.

Đây là những kinh nghiệm thực tiễn có ý nghĩa trong việc hạn chế phát sinh điểm nóng, tạo đồng thuận và nâng cao hiệu quả giải quyết vụ việc ngay từ cơ sở.

Các đại biểu đánh giá, quá trình kiểm tra, rà soát của Thanh tra Chính phủ thời gian qua đã tạo chuyển biến tích cực trong xử lý các vụ việc phức tạp, kéo dài. Nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ hiệu quả và rõ thẩm quyền” cần tiếp tục được phát huy trong tổ chức thực hiện.

Việc phối hợp giữa Thanh tra Chính phủ với các bộ, ngành, địa phương và giữa các cơ quan chuyên môn cần được thực hiện chặt chẽ, thường xuyên hơn; nhất là đối với những vụ việc có nội dung liên quan đến nhiều ngành, nhiều cấp hoặc có khó khăn, vướng mắc về chính sách, pháp luật.

Qua thực tiễn cũng cho thấy, một số hồ sơ vụ việc được hình thành qua nhiều thời kỳ, lưu trữ tại nhiều cơ quan; quá trình chia tách, sáp nhập tổ chức có thể dẫn đến khó khăn trong việc thu thập, đối chiếu tài liệu. Một số vụ việc liên quan đến nhiều lĩnh vực nên quan điểm xử lý giữa các cơ quan chưa thực sự thống nhất.

Một trong những nội dung được quan tâm tại Tọa đàm là xây dựng cơ sở dữ liệu về tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Các ý kiến đề xuất cần từng bước số hóa, tích hợp hồ sơ đất đai, hồ sơ địa chính và quá trình giải quyết đơn thư từ cơ sở vào hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung, tạo điều kiện để các cơ quan có thẩm quyền từ Trung ương đến địa phương khai thác, tra cứu lịch sử xử lý vụ việc, hạn chế tình trạng thông tin bị phân tán hoặc gián đoạn trong quá trình tổ chức bộ máy.

Bên cạnh đó, cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các quy định pháp luật về tiêu chí xác định, phân loại vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài, vượt cấp; cơ chế xử lý đối với những vụ việc đã được giải quyết đúng quy định nhưng vẫn tiếp tục phát sinh khiếu kiện; đồng thời nghiên cứu quy định cụ thể về thẩm quyền, trình tự, thủ tục chấm dứt xem xét, giải quyết đối với những vụ việc đã được kiểm tra, rà soát đầy đủ theo quy định.

Đại diện Phòng Nghiệp vụ 3, Thanh tra thành phố Hải Phòng cũng đề xuất nghiên cứu xây dựng quy trình nghiệp vụ thống nhất từ Trung ương đến địa phương, trong đó quy định rõ các bước kiểm tra, rà soát, tiêu chí xác định vụ việc phức tạp, kéo dài và điều kiện, trình tự xử lý khi vụ việc đủ cơ sở để chấm dứt việc xem xét, giải quyết.

Tọa đàm là dịp để các cơ quan, đơn vị trao đổi kinh nghiệm thực tiễn, nhận diện những vấn đề còn bất cập trong quá trình giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài; đồng thời cung cấp thêm cơ sở thực tiễn phục vụ nghiên cứu, hoàn thiện quy định pháp luật và quy trình nghiệp vụ, góp phần nâng cao hiệu quả công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong thời gian tới.